Sözümüz

تبريز شهر غريبي است، به چهره خندان و ساکت او اعتماد نکنيد/اولوس

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:49:18 GMT

سردار مغلوب اصلاحات خاتمي آمد و رفت. با چهره هميشه خندان و آراسته. و پيمان مان (پيمان پاک مهر) عکسهاي زيبايي از دختران زيبا و خندان را منتشر نمود که بدانيد او را همه دوست دارند!!! يار دبستاني مان آمد و رفت. غافل از آنکه او هنوز در کلاس اول مانده و همکلاسي هايش از دانشگاههاي مختلف فارغ التحصيل گشته اند.

چه ها آورد و چه ها برد؟ سئوالي است که پس از شنيدن برنامه سفر او به ديار عاشقان روزها و ساعتها دلمشغولي ام بود. سئوالي که قبل از سفر او زمان حال را تداعي مي نمود، "چه ها مي آورد و چه ها مي برد؟" و اکنون در گذشته است. (شايد بعضي از دوستان کلمه "درگذشته" را با مرگ و وفات هم ارز بگيرند مهم نيست چرا که در اصل موضوع تاثيري ندارد!!!) چه ها آورد و چه ها برد؟!

اگر حافظه تاريخي مان را کمي به تعقل فراخوانيم، سفر" آموزگار" نخست وزير وقت را پس از قيام پرشکوه 29 بهمن 1357 به تبريز را مي توانيم به ياد بياوريم. او نيز آمد ورفت. او آمد تا اثبات کند که تبريز هميشه سر ايران است. او آمد تا اثبات کند که اغتشاش گران از خارج آمده و مارکسيست هاي اسلامي بار ديگر فتنه اي را از آنسوي مرزها به اينسوي مرزها آورده اند. او آمد ودر ميدان ساعت تبريز چه ها که نگفت و به خيال خام خود اطميناني را به درگاه ملوکانه تحفه نمود: "شاهنشاها، آذربايجان تابع اوامر ملوکانه بوده و مسائل پيش آمده حل قطعي خود را باز يافته است". کورش آسوده بخواب که مابيداريم!!! و شاهنشاه خوشدل نفسي براحتي کشيده و تنها آن شب را براحتي سر به بالين گذاشت چرا که پس از گذشت نزديک به يکسال با اطمينان خاطري که به اوبخشوده بودند جهت سفري کوتاه وطن را بسوي سرزمين عدم ترک نمود و شعارمعروف "خدا، شاه، ميهن" در نبود شاهنشاه ابتر گشته تبديل به "خدا وميهن" گرديد!!!

پس از قيام پرشکوه اول خرداد نيز رئيس جمهور پابرهنگان عازم اين شهر غريب شد. او نيز آمد و گفت: "آذربايجان سر ايران است" و دشمنان از آنسوي مرزها آمده، نمي توانند ارادت خالص مردم آذربايجان را به رهبر عظيم الشان خدشه دار نمايند. و خاطراتي پر هيجان از ارادت مسلمين آذربايجان را با خود به حضور ولي فقيه مسلمين جهان به سوغات برد. "شهر در امن وامان است"، آسوده بخوابيد که ما بيداريم. اما زماني که چهره خندان او را با اشاره دستان او به سبک گرگان خاکستري در صفحات دنياي مجازي ديديم آنرا که بسر او آمده بود را درک نموديم. آنرا که عيان است چه حاجت به بيان است.

"آورده اند که روزي شيخ الشيوخ ابيض پوش که کمال و فضائل انساني و معنوي او شهره هفت اقليم جهان مي باشد و زيبائي سيرت و سيماي خندان وي کل عالم را به تحسين برانگيخته پس از ناکامي هاي بسيار از سر ناچاري عزم را جزم نموده و بازگشتي دوباره را قصد نموده است. سلطان زيبارويان و مه پيکران، سيد خندان به نيکي مي دانست که تنها اقليم ديارعاشقان است که مي تواند به او حياتي دوباره بخشد. او نيک مي دانست که نبوده ها را مي توان در ديار عشق نهان نمود. غافل از آن که ديار عاشقان را سرداران او به خون رنگين عاشقان آغشته نموده و وجود تقدس يافته عاشقان را به هيچ انگاشته اند. او نيز همانند اسلفان خود انديشه هاي بيمارگونه خود را امري الهي دانسته و با عزيمت خود به ديار تقدس يافته عاشقان طالب همه چيز بود. او آنرا که در روياي خود تافته بود به زبان آورد و رسواي جهان گرديد:"هان اي عاشقان دلباخته زباني را که در دهان خود نگه مي داريد از دياري غير آمده و تعلقي به شما ندارد و ليک آفرين بر شما که آنرا به نيکي در دهان نگه مي داريد"!!! عاشقان ولايت عشق از کنار سيد خندان به آرامي گذشته و او را به هيچ انگاشتند:

آنرا که حساب پاک است از محاسبه چه باک است

انگور که هميشه تاک است گرقابل شرب نباشد پاک است

سيد ما گزافه و گفت و گزافه شنيد. او آمد و باقلبي آکنده از ياس رفت..."

و تاريخ باز تکرار مي گردد و اينبار سردار مغلوب اصلاحات از براي دلجوئي به شهر شهير تبريز آمد، او آمد چرا که انتخابات در راه است و همزماني انتخابات با خرداد خونين مي تواند فتنه ها برانگيزد. او آمد زيرا که او و رهبرش به نيکي مي دانند که فضائي را که از ِقبل دوران انتخابات پديد مي آيد و آزادي نسبي اي که ايجاد مي شود را جنبش رهائي بخش آذربايجان به نيکي مي شناسد. او و همپالگي هايش به نيکي مي دانند که جنبش حق طلبانه آذربايجان مي رود تا تاروپود همه شان را اعم از چپ و راست را در هم بکوبد و جبهه اصلاح طلب به نيکي مي داند که بازگشت دوباره آنان تنها از سوي تبريز مي تواند مقبوليتي قانوني را کسب نمايد اما چه حاجت به بيان است که انديشه هاي ماقبل تاريخي آنان در تبريز تماما دگرگون شده خريداري نداشته و نخواهد داشت...

تبريز شهر غريبي است، به چهره خندان و ساکت او اعتماد نکنيد، به تنهائي دنيايي است تبريز ما. آنگاه که هيچ کس انتظار کوچکترين حرکتي را ندارد، آنگاه که همه در خوابند، آنگاه که کوچکترين جنبشي غير مسئولانه به نظر مي رسد، تمام قالبها، تمام فرضيه ها و پيشگوئي ها، تمام منطق هاي علمي و به اثبات رسيده در زماني حتي کوتاهتر از ثانيه به ناگاه شکسته مي شوند و منطقي جديد پديدار مي شود. آري تبريز يعني همه چيز. درک همه چيز را کوته فکران از کجا دانند...

اعلام سال ۲۰۰۸ بعنوان سال بین المللی زبانها- آیدین تبریزی

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:48:49 GMT

پیام آقای کوئیچیرو ماتسورا، دبیرکل سازمان یونسکو (1)

به مناسبت بزرگداشت

سال ۲۰۰۸ بعنوان "سال بین المللی زبانها"

با این شعار که : "زبانها مهم اند!" *

مترجم: آیدین تبریزی

پیشگفتار مترجم: خبر اعلام سال 2008 بعنوان سال بین المللی زبانها، که در خبرگزاری مهر منتشر شده است متاسفانه بسیار ناقص و حتی در برخی موارد نادرست ترجمه شده است. با توجه به اهمیت مطالب ذکر شده در پیام آقای کوئیچیرو ماتسورا، دبیرکل سازمان یونسکو، تصمیم گرفته شد تا ترجمه کامل و دقیق این پیام (در حد توان مترجم) برای اطلاع عموم منتشر شود با این امید که کمکی باشد برای هرچه روشنتر شدن اهمیت زبانهای مادری. مطالب مندرج در پیام دبیرکل سازمان یونسکو آینه تمام نمایی است که خواسته های زبانی ملیتهای ایرانی را بازتاب می دهد بویژه در پاراگراف زیر:

"هدف مشترک ما این است که اطمینان حاصل کنیم، اهمیت تنوع زبانی و چندزبانگی در سیستمهای آموزشی، اداری و حقوقی، فرهنگی و رسانه ها، اینترنت و تجارت و اقتصاد در سطوح کشوری، منطقه ای و بین المللی به رسمیت شناخته شود."

به نقل از یونسکو، مجمع عمومی سازمان ملل سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبانها نامگذاری کرد و به دنبال آن کوئیچیرو ماتسورا، دبیرکل سازمان یونسکو به مناسبت نامگذاری سال ۲۰۰۸ به نام "سال جهانی زبانها" پیامی را به تمام کشورها ارسال کرد. در این پیام آمده است:

سال ۲۰۰۸ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل بعنوان "سال بین المللی زبانها" نامگذاری شده است. سازمان یونسکو که وظیفه هماهنگی فعالیتهای سال آتی به آن محول شده است، مصمم است که وظیفه خود را به عنوان یک سازمان راهبردی در این زمینه به طور کامل به انجام برساند.

این سازمان از اهمیت قاطع و حیاتی زبانها در مقایسه با بسیاری از چالشهای دیگری که بشر در دهه های آینده با آنها روبرو خواهد بود، کاملا آگاه است. زبانها برای حفاظت از هویت افراد و گروهها و همچنین برای همزیستی مسالمت آمیز آنها در جوامع، اهمیت بنیادین دارند. آنها (زبانها) عاملی استراتژیک برای پیشرفت به سوی توسعه پایدار و ارتباط موزون مابین زمینه های عمومی و محلی می باشند.

زبانها دارای بیشترین اهمیت برای رسیدن به اهداف مصوبات پیشین سازمان ملل در سال ۲۰۰۰ یعنی "شش هدف آموزش برای عموم" (با نام اختصاری EFA) و "اهداف توسعه هزاره" (با نام اختصاری MDGs) می باشند.

زبانها به عنوان عاملی برای همگرایی اجتماعی ]در میان گروههای هم زبان [ نقشی استراتژیک برای برچیدن فقر مطلق و گرسنگی ( MDG 1 ) هستند چرا که آنها در گسترش سوادآموزی عمومی و یادگیری مهارتهای زندگی موثرند. زبانها ** برای رسیدن به آموزش ابتدایی همگانی (MDG 2 )، مبارزه با ایدز، مالاریا و سایر بیماری ها (MDG 6 ) اهمیت بنیادی دارند و همه این فعالیتها باید به زبان های ] مادری [ جمعیتهای مورد نظر انجام شوند، اگر واقعا رسیدن به این اهداف مد نظر است. حفاظت از دانش و مهارتهای بومی و محلی و تضمین محیط زیست پایدار، ( MDG 7 ) ذاتا به زبانهای محلی و بومی وابسته است.

علاوه بر آن تفاوتهای فرهنگی وابستگی زیادی به تفاوتهای زبانی دارد همانطور که در اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی و برنامه فعالیتهای مرتبط (2001)، میثاق حفاظت از میراث فرهنگی و میثاق پاسداری و ترویج تنوع فرهنگی (2005) بر آن تاکید شده است.

اما در فاصله چند نسل آینده، ممکن است بیش از ۵۰ درصد از ۷۰۰۰زبان رایج دنیا کاملا از بین بروند. کمتر از یک چهارم این زبانها در مدارس و محیطهای آموزشی تکلم و تدریس می شوند و در فضای مجازی اینترنت بکاربرده می شوند و بیشتر آنها به صورت پراکنده استفاده می شوند. هزاران زبان دیگر که هر روزه بر زبان مردم جاری است، در مکانهای آموزشی و فضاهای نشر و رسانه ها مورد استفاده قرار نمی گیرند.

اکنون ما باید دست به اقدامی عاجل بزنیم. چگونه؟ با تشویق و توسعه سیاستهای زبانی، بگونه ای که هر جامعه زبانی قادر باشد تا ابتدا از زبان اول خود، یعنی همان زبان مادری خود، هرچه وسیعتر و هر اندازه که ممکن است در امر آموزش استفاده کند و در کنار آن در یک زبان ملی یا منطقه ای و یک زبان بین المللی نیز مهارت پیدا کنند. همچنین باید افرادی که به زبان غالب (اکثریت) سخن می گویند را تشویق کرد تا به یک زبان ملی یا منطقه ای دیگر و یک یا دو زبان بین المللی تسلط یابند. تنها در صورتی که چند زبانی کاملا پذیرفته شود، تمام زبانها جایگاهشان را در دنیای گلوبالیزه شده ما پیدا خواهند کرد.

از این رو سازمان یونسکو از تمام دولتها، ارگانهای ملل متحد، سازمانهای جامعه مدنی، سازمانهای آموزشی، انجمنهای حرفه های و سایر موسسات مرتبط و علاقه مند دعوت می کند تا فعالیتهای خود را برای تقویت مراقبت ویژه از زبانها و ترویج و پاسداری از تمام زبانها، به خصوص زبانهای روبه زوال، را در تمام زمینه ها های فردی و اجتماعی افزایش دهند.

خواه این فعالیتها از طریق زمینه سازی در مورد آموزش زبانها، فضای مجازی (اینترنت) یا محیطهای ادبی باشد. خواه از طریق پروژه هایی برای حراست از زبانهای در حال زوال یا ترویج زبانها به عنوان وسیله ای برای به هم پیوستگی اجتماعی و یا جستجوی ارتباط بین زبانهای مختلف و توسعه اقتصادی، ارتباط بین زبانها و دانش بومی یا زبانها و خلاقیت انجام شود. در هر حال این ایده که "زبانها مهم اند!" باید همه جا ترویج شود.

روز 21 فوریه سال 2008، که نهمین سالگرد روز جهانی زبان مادری است، اهمیتی ویژه خواهد داشت و یک فرصت زمانی ایجاد خواهد کرد برای معرفی شروع اقدامات جدید برای گسترش و ترویج زبانهای مختلف.

هدف مشترک ما این است که اطمینان حاصل کنیم، اهمیت تنوع زبانی و چندزبانگی در سیستمهای آموزشی، اداری و حقوقی، فرهنگی و رسانه ها، اینترنت و تجارت و اقتصاد در سطوح کشوری، منطقه ای و بین المللی به رسمیت شناخته شود.

سال بین المللی زبانها، 2008، یک فرصت بی همتا ایجاد خواهد کرد تا پیشرفتی قاطع برای رسیدن به این اهداف حاصل شود.

*: انتخاب این شعار در واقع تاکیدی بر نفی ادعای کسانی است که می گویند که در دوران جهانی سازی، زبان مساله مهمی نیست و تنها وسیله ای ارتباطی است و فرقی نمی کند که به چه زبانی سخن بگوییم! بنابراین به جای هزینه کردن برای حفاظت از زبانهای مادری، باید زبان ملی به عنوان یگانه زبان کشور و به عنوان حافظ هویت ملی!؟ ترویج شود و زبانهای دیگر باید به حال خود رها شوند تا به تدریج از بین بروند و بیشرمانه این جنایت فرهنگی را "ملت سازی" می نامند. (توضیح مترجم)

**: لازم به توضیح است که در این نوشته همه جا منظور از زبانها، زبانهای گروههای زبانی در اقلیت است و تاکید بر اهمیت زبانها در موفقیت آموزش همگانی، در واقع تاکید بر موثر بودن آموزش به زبان مادری است همانطور که در انتهای همان پارگراف بر آن تاکید شده است. (توضیح مترجم)

بر زنان ترک چه گذشت ؟- ترجمه: زهرا عمرانی، مرجان نمازی

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:44:52 GMT

(گاهی به فعالیتهای صورت گرفته توسط زنان ترک برای برابری جنسیتی در سطح قانون و جامعه)

ترکیه از جمله کشورهای منطقه است که می تواند الگویی برای فعالان حقوق زنان در سایر کشورها در راستای تغییر قوانین تبعیض آمیز باشد . راهکارها و استراتژی های زنان ترک به نوع خود حامل تجربه هایی است که مي تواند مورد توجه ديگر فعالان زن قرار بگيرد. آنها برای رسیدن به برابری قانونی از روشهای ترویجی گوناگونی بهره بردند که از آن جمله می توان به طرح برنامه آموزشی حقوق بشر برای زنان در ترکیه اشاره کرد .

طرح «برنامه آموزشی حقوق بشر برای زنان» در ترکیه

سال 2000 است و همچنان نیمی از جمعیت ترکیه از حقوق انسانی اولیه خود برخوردار نیستند. تفکر غالب پدرسالار مانع از این شده ‌است که بسیاری ببپذیرند درس خواندن حق زنان است، و زنان باید کار کنند و پویایی داشته باشند. در بسیاری مواقع حتی حق زندگی کردن نیز برای آنها نوعی تجمل به نظر می رسد. چه رسد به داشتن حقوق برابر برای بنا نهادن و حفظ جامعه مدنی.

علیرغم تمام نابرابری‌ها، زنانی در ترکیه بودند که برای زندگی برابر و آزاد مبارزه کرده و می کنند. هزاران تن از این زنان به سلاحی مجهزند که آنان را قادر می‌سازد تا از خط قرمزها عبور کرده و در عرصه عمومی حاضر شوند، چیزی که از زمان تولدشان به عنوان یک دختر از آن منع شده بودند.

سلاحی که این زنان به آن مجهز بودند ، سلاح اتمی نبود، که در یک لحظه عمل کند،‌بلکه برنامه‌ای ۱۲ ساله بود تحت عنوان برنامه آموزش حقوق بشر برای زنان (HREP) که اجرای آن در تمام مناطق ترکیه ادامه داشت . در واقع HREP ابزاری مشوق برای توانمندسازی زنان بود.

در ماه مارچ سال 1999، شهر استانبول پذیرای ۷۰ زن نام آور فعال در زمینه حقوق بشر و نیز مربیان HREP بود که از ۲۰ شهر مختلف ترکیه و به منظور شرکت در سومین کنگره هماهنگی و برنامه ریزی HREP که توسط سازمان WWHR برگزار می‌شد، جمع شده بودند.

مربیان دست خالی به این نشست نیامده بودند، آنان در چمدان‌هایشان صداها و انتظارات هزاران زنی را باخود به همراه آوردند که در کارگاه‌ها شرکت کرده بودند. پیام زنان در رابطه با شرایط کنونی کشور و خواسته‌هایشان از مجلس جدید، از طریق مصاحبه مطبوعاتی که در خلال نشست‌ها برگزار شد به گوش مردم ترکیه رسید. صدای زنان وان که می‌گفتند: «ما در برابر هر نوعی از خشونت ایستاده ایم.» هم‌صدا می‌شد با پرسش زنان ازمیر که می گفتند:«زنان کاملا نسبت به مشکلاتشان آگاهند، اما عاملین این مشکلات چه کسانی هستند؟»

فعال دیگری هم می گفت : «نمی‌خواهم در مجلس تنی چند از زنان به عنوان دکور حضور داشته باشند، بلکه من خواهان مجلسی هستم که در آن زنان به عنوان شهروندانی آزاد و مستقل در تمام ابعاد فرآیند تصمیم‌‌گیری مشارکت گسترده و فعال داشته باشند.» دیگری هم اضافه می کرد که :«لازم است کار زنان در خانه به رسمیت شناخته شود، و زنان خانه‌دار وارد سیستم تامین اجتماعی شوند.»

حقوق زنان در رسانه

HREP از طریق مطالب نوشتاری و برنامه‌های بصری به میان عموم راه یافت. در سال ۲۰۰۵، با همکاری کانال خبر NTV اولین مستند ترکیه در مورد حقوق زنان مبتنی بر برنامه‌های HREP تهیه شد.

این برنامه که جایگزینی برای نگاه تبعیض آمیز مرسوم در رسانه‌ها بود، زنان را ضعیف نشان نمی‌داد بلکه نشان می‌داد زنان چگونه می‌توانند به حقوق خود دست یافته از آن دفاع کنند. این برنامه مستند پاسخی در خور به خواسته‌های بسیاری از زنان بود، گروهی از زنان آنتالیا در این باره گفتند:«ما دوست نداریم که زنان در برنامه های تلویزیونی کوچک شمرده شوند، باید از کسب سود از به تصویر کشیدن چهره تحت ستم زنان جلوگیری شود و به جای آن نسبت به تهیه برنامه‌های آموزشی و فرهنگی اقدام شود.»

این زنان که پیغام خود را به نشست استانبول فرستاده بودند همچنین افزودند: «ما شخصا قادر به تصمیم ‌گیری برای زندگی خود هستیم و انتظار ما این است که به ما فرصت و آزادی تصمیم‌‌گیری داده شود نه اینکه تصمیمات به نام ما گرفته شود.»

طی ۱۲ سال گذشته، صدها زنی که در برنامه‌های HREP شرکت کرده‌ بودند توانسته‌اند در زندگی خود تغییراتی ایجاد کنند، آنان وارد بازار کار شده‌اند، به جسمیت و جنسیت خود احترام می‌گذارند، در انتخابات نامزد شده و برخی وارد دولت شده‌اند و ....

بنا به تحقیقی که در سال ۲۰۰۳ انجام شد، ۶۳٪ از شرکت کنندگان در HREP قادر شده‌اند به خشونت خانوادگی که خود تجربه کرده‌بودند خاتمه دهند، ۵۴٪ از آنان اقدام به ادامه تحصیل نموده و ۴۲٪ وارد بازار کار شده‌اند.

«من قبلا فکر می‌کردم که زنان ضعیف هستند، با HREP آموختم که اگر سازماندهی درستی باشد کاری نیست که قادر به انجام آن نباشیم، زنان برای مبارزه با نابرابری متحد می‌شوند و در صورتیکه لازم باشد حتی قادر هستند قانون را تغییر دهند.» این بخشی از سخنان یک فعال HREP در استانبول است .

شاید تاثیرگذارترین جنبه HREP تلاش آن برای رواج سازمان‌های محلی زنان است. تاکنون فعالان HREP، در ۱۰ شهر مختلف، تعاونی‌هایی راه‌اندازی کرده‌اند، در این زمینه تعدادی کارگاه‌ هنری شمع‌سازی و یا کاردستی برای کسب استقلال اقتصادی و نیز مراکزی به منظور حمایت از زنان تحت خشونت خانگی تاسیس شده‌است.

به علاوه تا کنون ۱۵ سازمان متفاوت، با هدف مراقبت‌های روزانه از کودکان -که به‌طور سنتی از وظایف زن خانه است- گشایش یافته‌است، و این مساله امکان جذب شدن زنان به بازار کار را افزایش داده است.فعالان HREP که سرسختانه برای فرآهم‌آوردن محیطی مساوی و مترقی برای زنان تلاش می‌کنند، می‌خواهند که صدایشان شنیده شود.

تلاشها به ثمر نشست

کشور ترکیه، سکولارترین کشور اسلامی جهان، در مجموعه قوانین خانوادهء خود، تغییرات بنیادی و اساسی زیادی را به تصویب رسانده ، که زنان و مردان را در ازدواج برابر دانسته و در طلاق و مالکیت اموال، حقوقی یکسان برای زن و مرد در نظر گرفته است اما با این وجود هنوز تلاشهای گروههای مختلف زنان و به ویژه فعالین زن در HREP که روش آنها یکی از بهترین روشها برای احقاق حقوق بشر زنان است هنوز برای برابری کامل جنسیتی ادامه دارد . برنامه آموزش حقوق بشر برای زنان (HREP) در سال ۱۹۹۵ ، ۱۲سال پیش توسط موسسه غیر دولتی «زنان برای حقوق بشر زنان»(WWHR) در استانبول تدوین شد. تاکنون این برنامه نزدیک به ۵هزار زن را در ۳۶ استان ترکیه آموزش داده‌است. در سال ۱۹۹۸ این برنامه با جلب همکاری یک نهاد دولتی (اداره خدمات اجتماعی ) وارد مرحله جدیدی شد و توانست از امکانات و خدمات دولت نیز بهره مند شود.

همکاری با یک موسسه دولتی این امکان را فراهم کرد تا برنامه با حضور مددکاران اجتماعی حرفه‌ای و با نظمی مناسب به‌صورت گسترده تداوم یابد. هم‌اکنون HREP یکی از بهترین نمونه‌های همکاری مابین دولت و جامعه مدنی در ترکیه است، و به خاطر همین همکاری -به عنوان یکی از بهترین تدابیر جهانی در احقاق حقوق بشر- جایزه‌ای نیز از طرف موسسه بین‌المللی قربانیان خشونت دریافت نمود.

HREP، گسترده‌ترین و فراگیر ترین برنامه آموزشی غیر رسمی در ترکیه است، که موضوعات متعددی چون حقوق جنسیتی، ارتباطات بین فردی، قوانین موروثی و اقتصادی، خشونت علیه زنان، جنبش‌های جهانی زنان و ... را تحت پوشش قرار می‌دهد.

HREP از ۱۶ کارگاه تشکیل می‌شود که طی چهار ماه و به‌طور هفتگی برگزار می‌شوند. در این کارگاه‌ها موضوعات در قالب دروس آموزشی صرف تهیه نشده اند. بلکه جلسات کارگاه مشارکت محور بوده و با توجه به تجارب و نیازهای زنان هدایت می‌شوند. هدف اصلی از برگزاری کارگاه‌ها افزایش اطلاعات تئوری زنان در مورد سیستم قانونی نیست، بلکه توانمندسازی تک تک زنان به‌منظور دفاع از حقوق شخصی خود در زندگی روزمره‌ شان است.

اما از HREP که بگذریم در نخستین روز سال 2002، قانون مدنی ترکیه، زن و مرد را برابر اعلام کرد؛ و این نتیجهء اصلاحات در مجلس است که قانون خانوادهء این کشور پرنفوذ مسلمان را بین بزرگترین کشورهای تساوی خواه دنیا قرار داده است. ترکیه، سکولارترین کشور مسلمان بوده که حتی سنت پوشیدن روسری را در ادارات دولتی و محیط های دانشگاهی ممنوع اعلام کرده است.

با افزایش مباحثات مربوط به حقوق زنان مسلمان، قانون اصلاح شدهء کشور ترکیه، به طور گسترده با قوانین کشورهای مسلمان دیگر مقایسه می گردد. این مسئله همچنین تاثیرات متقابل دین و سیاست را در اوضاع کشورهای خاورمیانه، روشن تر می سازد.

مجلس پارلمان ترکیه، در روز 22 نوامبر سال 2001، اصلاحات و تغییرات در قانون این کشور را پذیرفته و تصویب نمود. قانون جدید، با دیگر تجدید نظرهای صورت گرفته در حوزه های اقتصادی و قانونی، در هماهنگی کامل است. شبهات و احتمالات مداخلهء نیروی نظامی ترکیه در سیاست و همچنین سوابق مشکوک و نه چندان مطلوب این کشور در زمینهء مسائل حقوق بشر ، هموراه بزرگترین مانع پذیرش پیشنهاد عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا بوده است.

نخستین اصلاحات قانونی از سال 1926 تا کنون

اصلاحاتِ قانون، از نخستین جرقه هایش در سال 1926 که شامل الغای قانونی است که در ازدواج، مرد را سرپرست و رئیس می دانست، دست نخورده باقی مانده بود. بعد از اصلاحات صورت گرفته در آن زمان، زن و مرد نقشی برابر در مسائل خانوادگی برعهده دارند. اما از آن پس تا اصلاحات مجدد سال 2001، هیچگونه تجدید نظر دیگری صورت نپذیرفته بود.

براساس اصلاحات صورت گرفتهء سال 2001، اموال و دارایی ها در هنگام طلاق، به طور مساوی بین زن و شوهر تقسیم می گردد، درحالیکه براساس قانون پیشین، زنان مطلقه تنها حق تملک اموالی که به نامشان بود را داشتند. پینار ایلکاراجان، رهبر یک گروه مدافع حقوق زنان، طی یک مصاحبه اظهار داشته است:" این ماده نه تنها برای زنان مطلقه اهمیت دارد، بلکه برای زنان متاهل نیز مهم است چراکه تضمینی برای برابری اقتصادی در خانواده که پایه و اساسی برای دیگر حقوق برابر و مساوی در ازدواج است، محسوب می شود."

پس از اصلاحات صورت گرفته و براساس قوانین جدید، قانون 50-50 ، در مورد اموال و دارایی های بدست آمدهء بعد از اول ماه ژانویهء 2003، قابل اجرا شد . علیرغم درخواست گروههای فعال مدافع حقوق زنان، مبنی بر اینکه این قانون هم اکنون در مورد اموال بدست آمدهء زوجهای متاهل باید به اجرا در آید، اما باید منتظر ماند و دید که آیا قانون گذاران به درخواست آنها اهمیتی می دهند یا خیر.

برخی اصلاحات تنها باعث می شود قانون با مسائلی که قبلا وجود داشته یا ماده قانونهایی که قبلا اصلاح شده بودند اما اجرا نمی شدند، همگام گردد. به عنوان مثال، براساس قانون پیشین، زنان برای کار در خارج از خانه می بایست رضایت همسر خود را جلب کرده و از او اجازه بگیرند، اما دادگاه این ماده قانون را در سال 1994 باطل اعلام کرد اما در طول این سالیان، عملا مورد استفاده قرار نمی گرفت؛ بازبینی مجدد قوانین روشن می کند که زنان برای کار در خارج از خانه به اجازه همسر نیازی ندارند و این امری است قانونی.

ایلکاراجان از فعالان حقوق زنان در ترکیه معتقد است:" اصلاحات صورت گرفته در قانون مدنی، نتیجه چندین دهه مبارزه و جنبشِ زنانِ ترکیه است. این حقیقت که اصلاحات قانون مدنی با هیچ مخالفت و مقاومتی از سوی دیدگاه عمومی مواجه نشد، ثابت میکند که مردم سالهاست خواسته ها و اهداف جنبش زنان ترکیه را پذیرفته اند و تنها مجلس پارلمان این کشور بود که کمی کُند پیش می رفت."

ایلکاراجان همچنین بر این باور است که:" تا زمانیکه خدمات اقتصادی، اجتماعی و قانونی در اختیار زنان روستایی قرار نگیرد، آنها کمترین سودی از این اصلاحات نخواهند برد. این خدمات شاملِ تصویب قانونی خاص و اجرای برنامه ای در سطح گسترده و ملی برای از بین بردن جرائم ناموسی و همچنین ساختن سرپناه برای زنان قربانی خشونت در سراسر کشور و نه فقط در شهرها و غیره می شود."

افزایش سن قانونی ازدواج

بر طبق قوانین جدید، سن ازدواج از 17 سال برای مردان و 15 سال برای زنان، به بیش از 18 سال برای هر دو جنس افزایش داده شده است . همچنین از لحاظ قانونی، زوجی که قصد طلاق دارند، می بایست قبل از اقدام به طلاق و گشودن پرونده ، 6 ماه جدای از هم زندگی کرده باشند. براساس قانون جدید، سن قانونی برای پذیرفتن فرزند خوانده از 35 سال به 30 سال کاهش یافت و والدین مجرد نیز به پشتوانهء قانون جدید، می توانند فرزند خوانده بپذیرند. اصلاحات صورت گرفته اگرچه در زندگی زوجهایی که بدون ازدواج رسمی با هم زندگی می کنند تغییر چندانی صورت نداده، اما کودکان حاصل از این روابط، طبق این قانون، ارثی برابر با دیگر فرزندان قانونی خواهند داشت.

مردان نیز از اصلاحات صورت گرفته، سود خواهند برد. در صورتی که زن خانواده حقوقی بالاتر از مرد خانواده داشته باشد، مردان می توانند از همسران خود، نفقه دریافت کنند. همچنین بنا به قانون جدید، مردان می توانند بجای نام فامیل خود از نام فامیل همسر خود استفاده کرده و به آن خوانده شوند.

حقوق زنان، قدمی بزرگ بسوی ورود به اتحادیه اروپا

سوابق نه چندان خوب کشور ترکیه در مورد مسائل حقوق بشر، از جمله خشونت و اقدامات تبعیض آمیز علیه اقلیت کُرد این کشور، دیگر موردی بود که از جانب اتحادیه اروپا مورد انتقاد و سرزنش قرار می گرفت. گروههای مدافع حقوق بشر، اقدامات این کشور از جمله استفاده از شکنجه و همچنین عداوت با مخالفان و منتقدان سیاسی و حدف آنها، را تقبیح کرده و این کشور را متهم می دانستند.

در ماه جولای 2001، دیده بان حقوق بشر، طی نامه ای به نخست وزیر کشور ترکیه، مخالفت و اعتراض خود را از تصمیم وزیر بهداشت این کشور، برای برگزاری مجدد تستِ بکارت دختران دبیرستانی ترکیه، اعلام داشت. مدافعان حقوق بشر، این اقدام را طیِ گزارشی منتشر شده در سال 1994، زمانیکه تست های بکارت دختران به طور گسترده مورد توجه رسانه ها قرار گرفته بود، به شدت محکوم و تقبیح کردند. آنها دریافته بودند که نه تنها دختران دبیرستانی ملزم به شرکت در تست بکارت می شدند، بلکه مقامات دولتی، این تست را در مورد زنان زندانی سیاسی، زنان متهم به جرائم اخلاقی، بیماران بیمارستانها، دختران مقیم خوابگاههای دولتی و زنانی خواهان پذیرش در شغلهای دولتی نیز بکار می بردند. خودکشیِ 5 دختر ترکیه ای، باعث شد تا دولت ترکیه علیه این اقدامات، تدبیری اندیشیده و مخالفت خود را ابراز و اعمال نماید.

تقاضاهای باقی مانده و عقب گرد

علی رغم همه ی موفقیت های کمپین زنان در ترکیه، 4مورد از تقاضاهای آنها هنوز تا به امروز پذیرفته نشده است . این خواسته ها عبارتند از تعریف قتل های ناموسی به عنوان قتل غیر قانونی ، تنبیه افرادی که میان افراد تبعیض براساس نوع جنس قائل میشوند، جرم شناختن تست باکرگی تحت هرشرایطی، و افزایش طول مدت دوره سقط جنین از 10 هفته به 12 هفته.

علاوه بر آن در طول بازنگری قانون مجازات کیفری توسط کمیسیون عدالت، 2ماده جدید به این قانون اضافه شدند که یک عقب گرد محسوب می شوند. برطبق ماده ی 104 قانون جدید روابط جنسی مبتنی بر رضایت طرفین در بین نوجوانان میان 15 تا 18 سال جرم محسوب می شود و برطبق ماده 226 این قانون نیز عمومی سازی مسائل جنسی نیز جرم شناخته می شود که این موضوع آزادی بیان را محدود کرده و تبعیض براساس نوع جنس را قانونی می کند.

قدمهای بزرگتر به سوی برابری جنسیتی کامل در ترکیه

چنانچه گفته شد تغییرات ایجاد شده در قوانین مجازات کیفری ترکیه لزوم برداشتن قدمهای محکم تر برای برابری جنسیتی در این کشور را روشن می سازد. لازم است که تغییر در این موارد هنوز پی گیری شود و هم چنین اصلاحات در زمینه های قانونی، اجتماعی و سیاسی که مبتنی بر حذف تبعیض میان دو جنس می باشند نیز مورد توجه است . در این میان اصلاحات اندک دیگری نیز صورت گرفته که از آن جمله می توان به اصلاح قانون کار در سال 2003 اشاره کرد که در آن اصلاحاتی برای زنان نیز به چشم می خورد. اصلاحاتی از قبیل جرم اعلام نمودن سوء استفاده جنسی در محل کار و ممنوع کردن حذف افراد از کارشان بر مبنای بارداری، هرچند که این اصلاحات اندک می باشند اما همین میزان نیز حکایت از تاثیر ادامه فعالیتهای فعالین حقوق زنان در این کشور دارد .

گروه های زنان در ترکیه نزدیک به یک دهه برای افزودن ماده ای اصلاحی مبنی بر تبعیض مثبت به قانون اساسی تلاش کردند. درآوریل 2004، ماده ی 10 قانون اساسی سال 1982 ترکیه مبنی بر عدم تبعیض اصلاح شد و طی آن دولت موظف به برقراری برابری گردید. اگرچه علی رغم کمپین فشرده جنبش زنان در ترکیه افزودن ماده مربوط به اقدامات موقت خاصی که می توانست راه را برای تبعیض مثبت برای زنان و رسیدن آنها به برابری جنسیتی پس از سالها عقب ماندن از پیشرفت باز کند توسط دولت رد شد. علاوه برآن برای معرفی اقدامات ویژه در جهت تبعیض مثبت قدمهای بعدی می تواند اصلاح قانون شهروندی سال 1964، قانون امنیت اجتماعی سال 1964،ماده مربوط به انتخابات و احزاب سیاسی سال 1982، اصلاحات بیشتر در قانون کار سال 2003 و نیز تغییر در شرایط و محدودیت های گوناگون باشد. هرچند که تنها اصلاح این قوانین نمی توانند ضامن این باشند که هیچ تبعیضی بر علیه زنان روا نمی رود. چرا که ترکیه کشوری است که درآن عرف ها و فرهنگ موجود در جامعه نیز به همان اندازه قانون مهم می باشند . به نظر می رسد که هنوز راهی طولانی در پیش است.

مراجع :

www.stophonourkillings.com www.womensenews.com Women Realizing Change In Turkey : The Reform Of The Turkish Civil And Penal Codes ؛ Pinar Ilkkaracan

منبع:سایت تغییر برای برابری

http://www.we-change.info/spip.php?article1108

برگي ديگر از کتاب شوونيسم فارس٫ آشي که براي ملتهاي غير فارس در حال آماده شدن است- تبريزلي باي بک

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:43:47 GMT

بر همگان روشن است که بعد از روي کار آمدن دولت غير تورک در منطقه ايران٫ اقدامات وسيعي براي زدودن ملت٫ فرهنگ و گذشته پرافتخار تورکان در منطقه انجام گرفته است. اين اقدامات که با عناوين مختلف و توسط گروههاي متفاوت انجام شده اند همگي يک خط را دنبال کرده و ميکنند که همانا نابودي کامل آذربايجان و آذربايجانيان است. در اين راه مهاکترين سلاح دشمنان آذربايجان در اختيار داشتن قدرت و کنترل فرهنگ بوده است.

ممنوعيت انتشار کتاب به زبان تورکي٫ تنبيه و حتي قتل روشنفکران تورک٫ تبيعيد و يا ايجاد مشکلات اقتصادي براي فعالين ملي آذربايجان و مهمتر از همه (شايد) ايجاد فشار براي قشر دانشجوئي و پوياي تورک از اقداماتي است که مسلسل وار در هر دو رژيم پهلوي و اسلامي انجام يافته اند.

اخيرا و پس از اعتراضات گسترده و قدرتمند ملت تورک آذربايجان در مقابل اقدامات توهين اميز و شوونيستي فارسهاي تخت نشين٫ دولت برگ جديدي براي آذربايجان باز نموده است.

در اين برگ شاهد ناميده شدن ملت تورک آذربايجان با عنواني نامانوس چون ترکهاي آذري٫ ناميده شدن فرهنگ آنها به عنوان زيرمجموعه اي از فرهنگ ايراني-فارسي٫ ناميده شدن همزبانان آذربايجان به عنوان بيگانگان و يا جداشدگان از ايران بزرگ! هستيم. و نيز به صورت غير منتظره شاهد تمايل دولتمردان به اعطاي بخش بسيار کوچکي از حقوق اوليه اين ملت بزرگ هستيم.

دروغهاي شاخ داري که از زبان دانشمندان و مسئولان منتصب محلي بيان ميشوند نشاندهنده درماندگي کنوني شوونيسم است. امروز شوونيسم با حملات گسترده و خطرناک از جبهه هاي مختلف روبرو شده است و براي جنگيدن در يک جبهه مهمتر و حياتي تر نياز به تلطيف حملات از جبهه هاي جانبي را احساس ميکند. يکي از اين جبهه ها همانا اقدامات ضد شوونيستي ملتهاي تحت ستم در ايران ميباشد.

اين جبهه ميبايستي به عنوان خطرسازترين جبهه بر عليه شوونيسم فارس باشد ولي در کمال تاسف بايد اعتراف کرد که قدرتهاي بزرگ با ايجاد جبهه هاي مجازي متعدد و نيز با عدم پشتيباني از مليتهاي تحت ستم٫ به شوونيسم فارس امکان سرکوب وحشيانه اين جبهه را ارزاني کرده اند. با اين حساب بايد قدرتهاي جهاني و شوونيسم فارس را در يک کفه و در مقابل موج استقلال خواهي ملتها قرار داد نه در مقابل هم!

اگر توجه کنيم خواهيم ديد که براي پيروزي در مقابل شوونيسم فارس بايد چشم از همکاري و کمک قدرتها پوشيد و اقدامات ملي را گسترش داد. ضربه زدن به رگهاي حياتي شوونيسم بايد که بدون وقفه و کاري وارد شوند. يکي از ضرباتي که ميتوان تاثيرات کشنده اي بر پيکر بيمار شوونيسم فارس وارد کند٫ سازماندهي و متشکل شدن قواي ملتها در داخل ايران است. براي واقع شدن اين امر٫ اقدامات اطلاع رساني گسترده و لابيگري با سازمانهاي غير وابسته و نيز ايجاد منابع اقتصادي کلان براي کمک به فعاليتهاي داخلي امري ضروري ميباشد.

نبايد از ديده پنهان داشت که براي رهبري يک حرکت وسيع ملي و داشتن هدف استقلال٫ قرض گرفتن از اين و آن٫ و قول دادن به اين و آن کاري حساس ميباشد. اگر در اين راه دچار اشتباه شويم٫ حرکت ملي به همان عاقبتي بسنده خواهد کرد که تا به حال بارها تجربه کرده ايم.

شوونيسم فارس و نظريه پردازان آن با تغيير مسير و شکل و رنگ استعماري و استصماري خود دست به حيله هاي بيشماري زده اند. البته شايد از نظر برخي اين اقدامات به عنوان قبول حقانيت ملتهاي تحت ستم از سوي شوونيسم باشد ولي من مطمئنم که شوونيسم فارس به اين راحتي و به اين زودي از خواست خود که همانا نابودي ملتهاي غير فارس و تسلط بر منطقه است چشم پوشي نميکند. اقدامات اخير شوونيسم براي آرام کردن جبهه هاي جانبي و براي تمرکز قوا براي جنگ با قدرت بزرگتر در مقابل خود ميباشد.

اگر رژيم فارس-شيعه ايران بتواند به هر نحوي با آمريکا مصالحه کند٫ ديگر نميتوان به راحتي از حقوق ملي حرف زد. باز دوران سياه حاکميت فارس بر تاروپود ملتهاي غير فارس آغاز خواهد شد و به خاطر نبود دشمني قدر در جبهه جنگ٫ جنگيدن با قدرتهاي پراکنده ملي براي شوونيسم فارس کاري آسان خواهد نمود. امروز را نبينيم که سيستم فارس خود را در ارائه حمايت به اقليتهاي زباني-فرهنگي (در کمال پرروئي اکثريت تورک را اقليت زباني-فرهنگي مينامند!) کمکار دانسته و از زبان شيخ خندان قول مساعدت و همکاري بيشتر ميدهد! همين شيخ بود که ۸ سال با در دست داشتن دولت و مجلس! زبان تورک را سوزاند٫ فارسستان را آباد کرد و روشنفکران را از دم تيغ گذراند! ما نبايد به بازي شيخ و شاه و کوسه و تمساح بيافتيم.

بايد امروز از هر راهي براي استقلال بهره برد. بايد به هر طريقي که شده مانع از تمرکز قدرت رژيم در مقابل آمريکا شد و بايستي که تمرکز قوا و متشکل شدن منظم در داخل را سرعت بخشيد. براي به دست آوردن اين فرصتها نبايد دست روي دست گذاشته و فقط چشم به آينده بدوزيم.

به خبري در خبرگزاري ايرانا برخوردم. بد نيست آن را با هم بخوانيم. من جاهايي را که به نظرم مهم هستند پررنگتر کرده و داخل پارانتز توضيح خودم را ارائه خواهم داد.

زبان تركي آذري (زبان تاريخي و رسمي ملت آذربايجان تورکي است ولي شوونيسم با ترکي آذري خواندن آن سعي در تحريف آن داشته و ميخواهد به هر نحوي که شده شخصيت کذائي فارسهاي تورک شده را سنديت ببخشد) به عنوان ميراث زباني و فرهنگي ايران زمين (ايران زمين يعني همان ايران بزرگ که شامل کشورهاي منطقه ميشود! شوونيسم فارس خواب نما شده و در نظر دارد همه اين کشورها را زير سلطه خود بگيرد) از ديرباز، جايگاه والايي در پي‌ريزي تمدن‌كهن اين ديار (دياري که فارسها به عنوان مهمان وارد شده و امروز خود را وارث تمدنهاي تورک ميدانند!) داشته است.

آميخته شدن تركي آذري با تاريخ درخشان فرهنگ و تمدن كشور اسلامي‌مان (که به مفهوم اين است که تورکها مردماني مهاجر و بيگانه با منطقه بوده اند ولي امروز در فرهنگ غني! فارس ذوب شده اند!) به اندازه‌اي است كه به عقيده زبان‌شناسان، جدايي آن از بدنه فرهنگي و زباني ايران زمين (ارائه يک شخصيت جالب براي افراد ساده لوح که به آن افتخار کنند! در حقيقت اجراي سياست يک ملت يک زبان رضا پالاني است) غيرممكن است.

در واقع زبان تركي‌آذري از روزگاران قديم به عنوان يكي از زبان‌هاي رايج كشورمان، (در اينجا شاهد اعتراف به رواج زبان تورکي از قديم الايام ميشويم! البته بايد ديد اين روزگار قديم از عمر فارسها حساب ميشود يا از تمدنها و امپراطوريهاي تورک در منطقه) وجود داشته و از جمله ويژگي‌هاي فرهنگي بخش مهمي از جمعيت ايران زمين (اعتراف پوشيده در مورد در اکثريت بودن تورکها در ايران امروزي) بوده است.

اين زبان در طول حيات تاريخي و فرهنگي خود، پيوندهاي ناگسستني با ديگر زبان‌ها و گويش‌هاي رايج كشورمان پيدا كرده و همگي آنها در قالبي با نام ” زبان‌هاي ايراني “ (ميبينيم که تاثر زبان تورکي را به عنوان يک افتخار براي زبان ناقص فارسي دانسته و آن را تحت عنوان ايراني مصادره ميکنند) به ارتقاي جايگاه مام ميهن در ميان ملل قديم و جديد ، خدمات شاياني كرده‌اند.

در واقع، ايجاد مجال رشد و بالندگي براي زبان‌ها و گويش‌هاي متنوع از قبيل تركي‌آذري بوده كه ايران را ازقديم‌الايام به مصداق بارزتنوع فرهنگي و زباني در نزد جهانيان شهره كرده است. (کشوري که تا به امروز بسياري از زبانها و لهجه هاي متعلق به ملتهاي منطقه را در ۲۰۰ سال اخير و به خاطر اجراي سياستهاي شوونيستي از بين برده است به عنوان يک مرکز آزاد رشد و اشاعه فرهنگي معرفي ميشود!)

به عقيده انديشمندان حوزه فرهنگ و زبان، تاثيرگذاري زبان تركي آذري بر شكل‌گيري ادبيات كشورمان به‌ويژه در ادبيات دوران مشروطه بسيار چشمگيراست. (يک اعتراف کجدار و يک تحريف! تاثير گذاري مهم در منطقه ولي با اهميت دادن به تاثير آن در دوران مشروطه! يعني زبان تورکي را جديد و وارداتي جلوه ميدهند)

به عقيده آنان، درحالي كه تاثيرپذيري زبان تركي آذري از زبان فارسي به عنوان دو زبان مهم‌ايراني تا آغاز قرن شمسي بيشتر بوده (تعبير خواب شوونيستها در اينجا جلوه گر شده است که زبان ناقص و جديدالحداث فارسي را منبع تاثير پذيري زبان قديمي٫ کامل و تاريخي تورکي معرفي ميکند!) از اين ‌تاريخ به بعد و به ‌خصوص با ورود نخستين دستگاه‌هاي چاپ به تبريز، ادبيات آذري (احتمالا يادشان رفته ترکي را بيافزايند! آخر اينها عادت دارند به تورکي بگويند آذري٫ بر وزن و مفهوم فارسي!) در شكوفايي ادبيات ايران نقش به سزايي داشته است.

توجه به اين نكته نيز ضروري است كه زبان و ادبيات تركي آذري ، ابزاري براي ترويج تشيع در منطقه شمال‌غرب ايران (ورود به فاز مذهبي و استفاده از آن براي تاثيرگذاري در منطقه) در وهله اول و تعميم و توسعه آن به كل كشور درمراحل بعدي شد.

به عقيده سكينه برنجيان، مولف اثر ” ادبيات آذري و فارسي در آذربايجان ايران ، سده بيستم” (آذري به معناي تورکي يا فارسي؟ اين است مسئله)، احساس يگانگي ادبيات آذري با تشيع، قرن‌ها پيش از دوران صفويه و قبل از تثبيت تشيع به عنوان مذهب رسمي ايران آغاز شد.

شاه اسماعيل صفوي، متخلص به ختايي و بنيانگذار سلسله صفوي، اشعار مشهور خود را در تمجيد از تشيع (مذهب در خدمت شوونيسم فارس حتي اگر به زبان تورکي بوده باشد!) به عنوان يك سياستمدار و رهبر مذهبي سرود.

برنجيان بر اين باور است كه گرايش زبان و ادبيات آذري به تشيع به ‌مانند عنصر اصلي شكل‌دهنده وحدت ملي تا زمان كنوني ادامه يافته و سيري تكاملي را پيموده است. (جمله اي نامفهوم ولي پر معني! وحدت کدام ملت؟ گرايش يک زبان به يک مذهب {بدون در نظر گرفتن سخنگويان آن زبان} چگونه اتفاق ميافتد؟)

وي مي‌نويسد: پيوند ناگسستني تركي آذري با ديگر زبان‌ها و گويش‌هاي كشور (ايجاد اتصالات چند وجهي به نفع فارس!) را مي‌توان از تعاملات و بده‌بستان‌هاي ادبي نيز درك كرد.

وي براين باوراست كه درسايه همين ارتباط تنگاتنگ ، قصه‌هاي سلحشوري و رمانتيك مردمي آذري از قبيل “شاه اسماعيل” ، “اصلي كرم” ، “عاشيق غريب ” ، ” كوراوغلو ” و ” حسين كرد شبستري ” كه همگي به عنوان پلي بين گويش‌هاي محلي و زبان كلاسيك تلقي مي‌شوند، به مرور زمان به ادبيات فارسي راه يافته است.

به عقيده برنجيان، انديشوران آذري زبان، خدمات زيادي را درحوزه ادبيات فارسي براي كشور انجام داده‌اند، به طوري كه ايرج ميرزا ، بنيانگذار نظم شيوا و روان، ميرزا زين‌العابدين مراغه‌اي و عبدالرحيم طالب اوف، نخستين معرفي‌كنندگان نوع ادبي نثرادبي خيال‌پرور غربي همگي از خطه آذربايجان ايران (ناديده گرفتن استقلال تاريخي و طولاني مدت آذربايجان و معرفي آن به عنوان يک بخش بدون قدرت تابع ايران فارس!) بوده‌اند.

وي، با اشاره به معرفي گونه ادبي نمايشنامه در ادبيات فارسي توسط فتحعلي آخوندزاده، (شايد نيازي به توضيح نداشته باشد!) مي‌نويسد: به جرات مي‌توان گفت كه ازبين نوآوران ادبي ربع اول قرن نوزدهم ميلادي، مردم ترك زبان شمال غربي ايران، (در نظر فارسها همه چيز از ايران آنها آغاز شده و به ايران آنها ختم ميشود!) بيشترين افتخار را دارند.”

البته سرعت گسترش و توسعه زبان تركي آذري در ‪ ۹دهه اخير و به ويژه پس از پيدايش رسانه‌هاي ارتباط جمعي، سير نزولي پيداكرده و در مدت ياد شده بخش قابل توجهي از گنجينه واژگاني آن از زبان محاوره رخت بربسته است. (من اين جمله را کاملا گويا يافتم. اعتراف به نابودي زبان تورکي پس از پيدايش رسانه هاي جمعي! چرا؟ چون دقيقا از همين زمانها بوده است که سياست ملت زدائي و فارس سازي در ايران شدت يافته است. مگر ميشود يک زبان با داشتن ابزار ارتباط جمعي نابود شود؟ اين يک اعتراف تلخ از زبان شوونيسم است و بايد که اين جمله را تبديل به يک کتاب حجيم نمود.)

به عقيده متخصصان و انديشمندان حوزه ارتباطات و رسانه، توسعه شبكه‌هاي راديو و تلويزيوني با گستره پخش سراسري و ضعف كاركردي چشمگير شبكه‌هاي استاني (مگر شبکه هاي استاني ميتوانند بدون اجازه شوراي فرهنگي و سازمان صدا و سيماي فارس آب بخورند؟ پس خاطي هماني است که شاکي شده است.) در تسريع روند اضمحلال زبان‌ها و گويش‌هاي ايراني از جمله تركي آذري، نقش اساسي داشته‌اند.

يكي از پژوهشگران تحقيق در ارتباطات جمعي كشور بر اين باور است كه سهم گروه‌هاي زباني همچون تركي‌آذري در ايران از برنامه‌هاي راديو و تلويزيوني، متناسب با سهم آنان از كل جمعيت نيست. (اين کارشناسان بعد از ۲۰۰ سال پيدا شده اند؟ آيا فريادهاي “هاراي هاراي من تورکم” باعث نشده اين کارشناسان زبان باز کنند؟ اينها ساليان سال درخواست ملت آذربايجان براي آزادي زبان مادري را ناديده گرفته و حتي به شديدترين وجه ممکن سرکوب کردند. مگر روز ۲۶ آذر سال ۱۳۲۵ همين فارسهاي کارشناس و دلسوز نبودند که کتابها و معلمهاي تورک را در آتش سوزاندند! مگر همينها نيستند که حتي به نشريات کم تيراژ دانشجوئي نيز رحم نکرده و توقيفش ميکنند؟ مگر همينها نيستند که روزنامه نگار و شاعر و وکيل را فقط و فقط به خاطر درخواست حق زباني خود شکنجه کرده و به مرگ تهديد ميکنند؟)

دكتر مهدي محسنيان‌راد، در مقاله‌اي با عنوان ” ايران جامعه اطلاعاتي در سال ‪ ۱۴۰۰شمس ” مي‌نويسد: تفاوت فاحشي در اين زمينه به چشم مي‌خورد.

وي در اين مقاله با تاكيد بر لزوم به كارگيري اصطلاح ” هم‌فرهنگي” به جاي اصطلاح “پاره فرهنگ” (براي نفي وجود ملتها در منطقه٫ هر روز شاهد ابداع صفتهاي جالبي هستيم. چه از زبان شوونيستهاي مخالف رژيم و چه از سوي کارشناسان رژيم!) دركشور، توجه به‌اين مهم را موجب ارتقاي سطح ارتباطات ميان فرهنگي در ايران و كمك به حفظ و احياي زبان‌ها و فرهنگ‌هاي متنوع آن به عنوان اصلي‌ترين ميراث فرهنگي ارزيابي مي‌كند.

محسنيان راد همچنين، دعوت از گروه‌هاي زباني كشورمان به مشاركت فرهنگي به معناي شركت داوطلبانه، ارادي و آگاهانه در حيات فرهنگي جامعه ايراني را فارغ از الزامات و تعيين‌هاي تحميلي (يک اعتراف ديگر به وجود الزامات و تعيينهاي تحميلي! نظير ممنوعيت نامگذاري نوزادان با اسامي تورکي٫ ممنوعيت اسامي تورکي براي مکانها و توليديها و مغازه ها٫ ممنوعيت تکلم به زبان تورکي در مراکز آموزشي از مهد کودک تا دانشگاه) را ضروري مي‌داند.

البته روند ارتقا و غني‌سازي زبان تركي‌آذري با پيروزي انقلاب اسلامي، بعد تازه‌اي يافته و نظام حاكم بركشورمان به دليل ماهيت‌اسلامي و فرهنگي‌آن براي تقويت زبان و گويش‌هاي محلي، گام‌هاي اساسي برداشته است. (همين چند سطر بالاتر از نابودي زبانها در ۹۰ سال اخير صحبت کرده اند ولي الان مدعي کمک رژيم اسلامي براي اشاعه زبانها ميشوند! دم خروس يا قسم حضرت عباس؟ مگر همين رژيم نيست که قرآن تورکي را در آذربايجان اشغالي توسط فارسها جرم ميداند ولي خود قرآن تورکي چاپ کرده و به در خانه هاي آذربايجانيهاي شمال ميفرستد؟ مگر همين رژيم نيست که گروهکهاي تروريستي-اسلامي را به زبان تورکي پرورش داده و راهي شمال ميکند ولي از آموزش فرزندان جنوبيها به زبان مادري جلوگيري ميکند؟ مگر همين رژيم نيست که نشريات و ماهواره و تلويزيون و راديو شوونيستي خود را به زبان تورکي به منطقه ارسال ميکند ولي يک نشريه دوزبانه {۸۰٪ فارس و ۲۰٪ شعر يا داستان تورکي} را برنميتابد؟)

افزايش شمار نشريات و كتب منتشر شده به زبان تركي آذري در حدود سه دهه گذشته دليلي براين ادعاست كه نگاه حاكم بر حوزه فرهنگ كشور به ويژه در زمينه زبان و گويش‌هاي محلي از نوع حمايتي است. (۹ دهه نابودي اتفاق افتاده ولي ۳ دهه پاياني آن ۹ دهه {دقيقا از زمان شروع فرمانروائي رژيم فارس-شيعه} با افزايش نشريات مواجه ميشويم!)

رييس اداره چاپ و انتشارات اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي دراين خصوص به خبرنگارايرنا گفت: هرچند بعد از پيروزي انقلاب‌اسلامي، روند چاپ وانتشار كتاب به زبان تركي‌آذري نسبت به دوره قبل ازآن سيري صعودي يافت، اما با تفويض اختيار صدور اجازه نشر از مركز به استان در سال ‪ ۱۳۷۶سرعت آن مضاعف شد. (دروغ شاخداري که شايد …)

طيبه سرداري افزود: هرسال ‪ ۱۰تا‪ ۲۰ درصد (حتي اگر همين آمار غلط را بپذيريم٫ بايد پرسيد چرا براي منطقه اي که ۱۰۰ درصد آن تورک هستند همين درصد ناچيز را هم با قناعت تخصيص ميدهند؟) مجوزهاي صادره ‌براي چاپ و انتشار كتاب در آذربايجان شرقي به ‌كتب تاليف شده به‌زبان تركي‌آذري ، (کدام کتب و با کدام محتوا؟ کتابهايي که تاريخ و فرهنگ واقعي ملت تورک را بازگو کنند٫ حتي قبل از ارائه به ارشاد براي بازبيني٫ نابود ميشوند٫ آنوقت اينها از مجوز و نشر کتاب سخن ميگويند!) اختصاص دارد.

وي اظهارداشت: به طور متوسط سالانه مجوز چاپ و انتشار بيش از يك‌صد عنوان كتاب به زبان تركي آذري توسط اين اداره كل صادر مي‌شود. (صد عنوان کتاب تورکي در سال٫ براي يک ملت ۴۲ ميليون نفري! آيا جاي پرسش براي شما ندارد؟)

وي، مجموع شمارگان كتب منتشر شده به زبان تركي آذري استان در هر سال را بيش از ‪ ۱۵۰هزار نسخه (يعني هر کتابي که مجوز گرفته است {۱۰۰ کتاب در سال} در ۱۵۰۰ نسخه منتشر ميشود! آيا با عقل سالم مطابقتي دارد؟ آيا کافي است؟ آيا به درد بخور است؟ آيا ادعاي افزايش و اشاعه زبان تورکي بعد از انقلاب اسلامي! زير سوال نميرود؟ آيا يکي نميپرسد که اگر اين کار افزايش و اشاعه است٫ در دوران قبلي چه قيامتي بوده است؟) تخمين زد.

سرداري، چاپ و انتشار اين حجم از كتب به زبان تركي‌آذري را حاكي از اهميت دادن نظام و دولت به مقوله زبان و گويش‌هاي محلي و تلاش براي حفاظت از آنها به عنوان داشته‌هاي ارزشمند فرهنگي و تاريخي دانست. (توهين مضاعف به فهم و سهم يک ملت شناسنامه دار از سوي افراد بي شناسنامه)

وي بابيان اين كه زبان نوشتاري ، شكل تكامل‌يافته زبان گفتاري است، گفت: افزايش آمار مربوط به چاپ و انتشار كتب به زبان‌هاي محلي از جمله آذري در بعد از پيروزي انقلاب، نشان از بسترسازي دولتمردان براي حفاظت از اين ميراث ارزشمند فرهنگي است. (زبان تورکي شده ميراث ارزشمن فارسها! چون ملت تورک نابود شده است و اين زبان به عنوان يک زبان مرده! مورد لطف فارسهاي مرده پرست قرار گرفته است! آخر چه کسي قبول ميکند با سالي صد کتاب چگونه ميتوان از يک ميراث محافظت کرد؟)

البته متخصصان زبان شناسي و فعالان عرصه فرهنگ و هنر از دو زبانه بودن فراگيران دراستان‌هاي آذري‌نشين به عنوان يكي ازعوامل تاثيرگذاربر فراموشي زبان تركي آذري ياد مي‌كنند. (اين ديگر تقصير ملت تورک آذربايجان است که زبان مادري خود را به فارس تغيير نداده اند و همچنان بر تورک بودن خود پافشاري ميکنند. وگرنه شوونيسم فارس هيچ اجباري براي فراموشي زبان تورکي و جايگزيني آن در مدارس و بازار و مسجد ندارد! براي همين است که من به اين شوونيستها اعتماد نداشته و نخواهم داشت. عقب نشيني از ۱۰۰٪ حقوق ملي از نظر من کاري بيهوده و مردود است.)

به عقيده آنان، دولت بايد شرايطي فراهم كند كه فراگيران در اين مناطق در كنار يادگيري زبان فارسي، بتوانند زبان محلي خود را نيز فراگيرند.

اين عده مي‌گويند ياد دادن زبان فارسي براي كودكان و بزرگسالان بي‌سوادي كه فاقد هرگونه آشنايي كافي و عميق با آن هستند، منجر به سردرگمي آنان مي‌شود. (اين ديگر کار کارشناسي لازم ندارد؟ چرا براي قهميدن همين موضوع ساده٫ ۱۰۰ سال زمان صرف شده است؟)

مدير نهضت سوادآموزي آذربايجان شرقي با تاييد اين مطلب بر لزوم استفاده از زبان تركي‌آذري به عنوان زبان مادري براي آموزش زبان فارسي به‌آذري زبانان تاكيد كرد. (هنوز از آموزش به زبان مادري در دوران مهد کودک و تحصيلات ابتدائي و راهنمائي و دانشگاه خبري نيست٫ هنوز بايد به جاي “سو بگويند آب”. در سياست شوونيسم فارس٫ اول بايد فرزندان تورک را تحقير کنند٫ مجبور به ترک تحصيل کنند٫ به کارهاي حاد و داراي شخصيت پائين وادار کنند٫ بايد تورکها را از تورک زاده شدن متنفر کنند و بعد در زمان پيري به آنها بگويند: “آب يعني سو”!)

جمال پيري اعلام كرد: براين اساس و با برنامه‌ريزي‌هاي انجام گرفته، آموزش سوادآموزي بيسوادان اين استان ازطريق رسانه ملي (هنوز کسي تعريفي از اين ملت جعلي ارائه نکرده است) به‌زبان تركي صورت مي‌گيرد.

وي افزود: چون تدريس به زبان فارسي براي بيسوادان استان قابل فهم نيست، (باز هم يک اعتراف که ميتوان منشا اعترافات ديگر باشد. بيسواد به فرد بالغ اطلاق نميشود. به کودکي که خواند و نوشتن نميداند نيز بيسواد گفته ميشود. پس٫ فرزندان تورک آذربايجان که به ششمين سال زندگي خود ميرسند نيز بيسواد بوده اند اما لال نبوده اند و تا آن موقع همچنان به زبان مادري خود يعني تورکي سخن ميگفته اند. توضيح ضروري است که: بيسواد بودن به معني ندانستن فارسي نيست!) از اين رو با ارايه طرحي به سازمان مركزي درصدد هستيم آموزش از طريق صدا و سيما به زبان مادري اين منطقه باشد.

وي با بيان اين كه هماهنگي‌هاي لازم براي تهيه و اجراي برنامه آموزشي فوق با سازمان مركزي و صداوسيما به انجام رسيده، از نهايي شدن اين تصميم ظرف ‪ ۲۰روز آينده خبر داد.

پيري، دو زبانه بودن را يكي از مشكلات آموزشي سوادآموزان در مناطق ترك - نشين كشور (از نظر شوونيستها٫ دوباره با تورکهاي مهاجري روبرو هستيم که سرزمين فارسها را اشغال کرده و در کمال پرروئي ميخواهند به زبان مادري خود سخن بگويند!) عنوان كرد.

وي گفت: طرح مزبور از سوي نهضت سواد آموزي استان‌هاي آذربايجان‌شرقي، غربي، اردبيل و زنجان به سازمان مركزي و صداوسيما ارايه شده است. (مهمترين بخشي که بايد دقت بيشتري براي بي تاثير کردنش صرف کنيم. با ارائه ليست استانهايي که زبان تورکي در آن براي زبان فارسي مشکل ساز شده است! از استانهاي عمده آذربايجان خبري نيست! استانهايي نظير همدان٫ قوم٫ تهران٫ قزوين٫ انزالي و نيز از شهرهايي که اصالتا تورک بوده اند ولي با تقسيمات رضاخاني و اسلامي به استانهاي همجوار پيشکش شده اند!)

وي اضافه كرد: دراين زمينه محتواي مطالب كتب براي سوادآموزي فراگيران تغييري نكرده و به زبان رسمي فارسي است و تنها نحوه آموزش به زبان تركي خواهد بود. (و لپ مطلب يعني اينکه٫ آش همان آش است ولي کاسه اش رنگ ديگري به خود گرفته است! بخويد يا نخوريد همين است که هست. فارسي را بايد به هر طريقي که شده ياد بگيريد. حتي اگز شده بميريد ولي فارسي ياد بگيريد. طرح اين است که معلمها زبان فارسي را با استفاده از زبان تورکي به مغز دانش آموزان فرو خواهند کرد!)

به گفته‌ي مدير نهضت سوادآموزي آذربايجان شرقي، كنار گذاشتن زبان مادري در بحث آموزش ، علاوه بر جنبه‌هاي زيبايي شناختي و فرهنگي، مشكلاتي از قبيل افزايش نرخ بي‌سوادي را موجب مي‌شود. (تکرار تعريفي که در بالا از تفکر شوونيستها ارائه دادم٫ بيسوادي يعني ندانستن زبان فارسي!)

وي رتبه استان از نظر نرخ بيسوادي در كشور را هشتم اعلام كرد و افزود: نرخ ‪ ۱۸/۴درصد بيسوادي آذربايجان شرقي با توجه به پيشينه فرهنگي اين خطه به هيچ عنوان مطلوب نيست. (اين آمار نشاندهنده نفوذ شوونيسم در آذربايجان است. آمار بالاي بيسوادي از نظر شوونيسم به افرادي اطلاق ميشود که فارسي ياد نگرفته اند! و آمار افراد باسواد به آنهايي اطلاق ميشود که زبان فارسي را ياد گرفته اند. در آذربايجاني که ملت تورک با زبان و فرهنگ تورکي و با جمعيتي حدود ۴۲٫۰۰۰٫۰۰۰ زندگي ميکنند٫ از هر ۱۰۰ نفر تورک ۸۲ نفر آن زبان فارسي ياد گرفته اند و واضح است که اين دانش بي فايده را نه به دلخواه٫ که با اجبار و تحميل و تحقير و به بهاي فراموشي و نابودي زبان مادري٫ هويت٫ شخصيت و تاريخ خود آموخته اند. اين خطري است که بايد به آن دقت بيشتري نمود.)

سرفصلي براي رسميت دادن به زبان تورکي در سال ۱۳۸۰ آغاز شده است. اين سرفصي بايد در نطفه خفه شود. ملت تورک زبان تحت سلطه فارس لازم ندارند٫ آنها استقلال همه جانبه ميخواهند.

براي استقلال٫ اخذ حق تعيين سرنوشت تنها مسيري است که بايد پيموده شود.

آسيب‌شناسي حقوق بشر در ايران امروز/عمادالدين باقي

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:42:24 GMT

تداخل و آشفتگي مرزهاي سياست و حقوق بشر: در خصوص فعال سياسي و فعال حقوق بشر پيشتر در مقاله‌اي جداگانه به آن پرداخته‌ام و بيان شده كه منظور از اين تفكيك، اين نيست كه حوزه حقوق بشر و سياست، دو حوزه متفاوت نسبت به يكديگرند. ممکن است در زمينه‌هايي همپوشاني داشته باشند، اما رابطه اين دو کار تساوي نيست، عموم و خصوص من‌وجه است.

ابتدا قصد داشتم يک مبحث نظري را عنوان کنم اما چون ميزبان، يک نهاد حقوق‌بشري بود ترجيح دادم از بحث نظري انتزاعي پرهيز و يک بحث نظري انضمامي را مطرح کنم؛ يعني بحثي که در عين کلي و نظري بودن محصول و بازتاب تجربه و معطوف به واقعيت است، لذا آسيب‌شناسي حقوق بشر در ايران امروز يا «حقوق بشر، آفت‌ها و روش‌ها» را در نظر گرفتم.

بحثي که مي کوشد يک نوع دسته‌بندي از مسائل آسيب‌شناختي حقوق بشر در جامعه امروز ما داشته باشد. شايد محتواي بحث‌ها تازگي نداشته باشند و من فقط يک تيپ‌شناسي مي‌کنم تا آسان‌تر فهرست‌گيري کنم.

اين مسائل هم جنبه داخلي دارند هم جنبه جهاني و بين‌المللي، هم جنبه فرهنگي دارند و هم جنبه سياسي و اجتماعي.

1- يکي از مسائل ما شکاف تاريخي دولت ـ ملت است که بي‌اعتمادي و دوگانگي عميقي را فراهم کرده به‌نحوي که در جامعه مدني سخن از تعامل، با اتهام دولتي‌شدن مواجه مي‌شود. هميشه اين انتظار وجود دارد كه يا با ما يا بر ما. در حکومت بر اين عقيده‌اند که اگر با آنها هماهنگي نکنيد حتما ريگي در کفش داريد و نوع سومي از رفتار که استقلال و حايل بودن است را هنوز باور ندارند. در نتيجه نهادهاي مدني براي حفظ تعادل خود گويي از طناب باريك سيرك گذر مي‌كنند.

2- پيشبرد حقوق بشر با ادبيات حقوق بشر ميسر است. ادبيات سياسي و پرخاشگرانه به تقويت مشکل نخست مي‌انجامد و راه را براي پيشبرد حقوق بشر ناهموار مي‌کند. اين ادبيات در لسان شخصيت‌ها، فعالان و نهادهاي حقوق‌بشري نيز مدنظر است و شامل آنان نيز هست. چه اين لحن و لسان پرخاشگرانه باشد مانند به كاربردن واژه‌هايي خشن و تند در بيانيه‌ها و چه لحني همراه با تحكم و آمريت مانند آنكه با واژ‌ه‌هاي دستوري و آمرانه گفته شود بايد هرچه زودتر فلان زنداني سياسي آزاد شود. زبان فعال حقوق بشر بايد زبان حقوقي باشد. به‌طور مثال، براي آزادي يك زنداني سياسي از گزاره‌هاي حقوقي بهره گيرند و چنين گفته شود كه نوع اتهام او اقتضا نمي‌كند در بازداشت طولاني به سر برد. يا آنكه طبق قانون نمي‌توان فرد را بيش از 24 ساعت در بازداشت نگه داشت. در واقع خواسته‌ها مشترك است با بياني ديگرگون.

3- فقد معرفتي: ما با مشکل فقد يا ضعف معرفتي مواجهيم. حقوق بشر مانند بقيه مدها، مد روشنفكري روز ما شده است؛ غافل از آنکه اين واژه چکيده يک جهان وسيع معرفتي است. براي اولين‌بار در طراحي روزنامه جمهوريت صفحه مستقلي به‌نام حقوق بشر تاسيس کرديم که در عمر دو هفته‌اي‌اش اين برکت را داشت که الگوي آن تقليد و تکرار شد. دوستان زيادي به من مي‌گفتند مگر درباره حقوق بشر چقدر حرف براي گفتن داريم که بخواهيم صفحه مستقلي به آن اختصاص دهيم و روزنامه تا سال‌هاي سال آن را تغذيه کند؟ در حالي که به‌جز اخبار حقوق‌بشري، جهان معرفتي و ادبيات حقوق بشر آنقدر غني است که توان ادامه چند ساله را دارد. کمتر کسي شايد عنايت كند که فقط اعلاميه 30 ماده‌اي حقوق بشر حاصل11 سال کار فکري جمعي توسط نخبگان و متفکران برگزيده‌اي از جهان در کميسيون حقوق بشر است.

ميثاق‌ها و پروتکل‌هاي بعدي آن هم هر کدام دنيايي بحث حقوقي و انديشه‌اي دارند. هر کلمه اعلاميه، پشتوانه عميق معرفتي دارد. علاوه بر اين انديشه حقوق بشر يک انديشه ايستا نبوده و مانند هر پديده بشري ديگري فرآيند تکاملي دارد و لذا پس از بحث‌هاي دوره تکوين اعلاميه و ميثاق‌ها همچنان فلسفه‌ها و نظريه‌هاي تازه درباره حقوق بشر به ميان آمده‌اند. اين در حالي است که بسياري از مدافعان حقوق بشر با اين مساله بيگانه‌اند و مدافع عملي آن هستند، اما در پي مطالعه تخصصي آن نبوده‌اند. حقوق بشر از لحاظ علمي يک رشته تخصصي مستقل است، اما شايد ناگوار باشد بدانيم که در نظرسنجي‌هاي مستقيم و غيرمستقيم که از برخي دوستان مدافع حقوق بشر بسياري از آنها حتي خود اعلاميه و ميثاق‌ها را يک دور نخوانده‌اند. درباره قانون اساسي و ساير حقوق نيز چنين است. در دوره زندان مشاهده کردم که قريب به اتفاق زندانيان سياسي حتي يک دور آيين‌نامه و مقررات زندان‌ها را نخوانده بودند يا حتي آن را نديده بودند. زندانيان عادي که اساسا فکر مي‌کردند چنين چيزي وجود ندارد. لذا فقد معرفتي از مهمترين مسائل آسيب‌شناسي حقوق بشر است.

4- تداخل و آشفتگي مرزهاي سياست و حقوق بشر: در خصوص فعال سياسي و فعال حقوق بشر پيشتر در مقاله‌اي جداگانه به آن پرداخته‌ام و بيان شده كه منظور از اين تفكيك، اين نيست كه حوزه حقوق بشر و سياست دو حوزه متفاوت نسبت به يكديگرند. ممکن است در زمينه‌هايي همپوشاني داشته باشند، اما رابطه اين دو کار تساوي نيست، عموم و خصوص من‌وجه است.

در شرايطي که احزاب سياسي و فعالان سياسي هم مدافع حقوق بشر مي‌شوند نگهداشت فاصله ميان اين دو خيلي مشکل مي‌شود. سياستمدار حرفه‌اي و حقوق‌بشري حرفه‌اي، دو نوع عمل هستند.

5- مشکل ديگر نه فقط داخلي بلکه واجد جنبه خارجي هم هست. استفاده ابزاري از حقوق بشر توسط دولت‌هاي خارجي چه دموکراتيک باشند چه غيردموکراتيک، نتايج واحدي دارد يکي از آسيب‌هاي کنوني حقوق بشر روش ناصواب نيروهاي خارجي براي انتساب جنبش دموکراسي و حقوق بشر داخلي به خودشان است. براي يک مدافع اصيل حقوق بشر معيار و اصل اول و آخر اين است که حقوق بشر رعايت شود يا حقوق بشر آسيب نبيند، لذا اگر بودجه‌گذاري تبعات زيان آور دارد، يا آن را متوقف مي‌کند يا شفاف.

اما براي يک سياستمدار اصل بر پيشبرد اهداف سياسي است، لذا اگر جريان بومي حقوق بشر آسيب ببيند، اما اهداف او محقق شود، به کار خود ادامه مي‌دهد. بودجه‌گذاري سالانه آمريكا از همين دست است و گاه به اين باور دامن مي‌زند كه شايد عمدي در کار است كه به اين واسطه فعالان عرصه حقوق بشر در داخل تحت‌فشار قرار گيرند و آنان به ادعاهاي خود مبني بر نقض حقوق افراد استناد كنند.

6- مساله ديگر فقد سازمان است. فعاليت‌هاي حقوق‌بشري به صورت فردي، جوهر جنبش دفاع از حقوق بشر است زيرا قائم به انگيزه و عقيده است، اما اثرگذاري و جريان‌سازي آن منوط به نهادمند شدن و تشکيلات است و تشکيلات سراسري هم ناکام است، بلکه بايد نهادهاي مدني حقوق بشري محلي و موضوعي شکل بگيرند که در اين صورت نياز به صدها نهاد مدني در برابر قدرت دولتي است. به طور نمونه، در نروژ با چهار ميليون و 300 هزار نفر جمعيت تنها پنج هزار NGO براي حمايت از كودكان وجود دارد.

در چنين كشوري آيا امكان تضعيف حقوق كودكان وجود دارد؟ از طرفي اين نشان مي‌دهد اكثر شهروندان به نوعي عضو يكي يا بيشتر از NGOها هستند. به اين صورت تضمين قوي براي حمايت از حقوق بشر به وجود خواهد آمد. در واقع قدرت‌هاي مدني براي حمايت از حقوق بشر شكل گرفته‌اند. اگر به جاي نهادسازي در زمينه حقوق بشر تنها آن را لقلقه زبان كنيم، در نتيجه احساس ناکارآمدي حقوق بشر در جامعه موجب بي‌اعتمادي مردم نسبت به آن مي‌شود و آن را يک شعار و وعده دلخوش‌كنك تلقي مي‌کنند.

7- کار عملي، کار روشنفکري: خلاصه‌کردن حقوق بشر در کار روشنفکري و نخبه‌گرا و نخبه‌پسند از آسيب‌هاي ديگر آن است. مولفه‌هاي اجتماعي آن را بايد جدي گرفت. کار عملي باعث مي‌شود مردم تجربه عيني و ملموس از آن داشته باشند و نه با نظريه و کلام که با گوشت و پوست خود آن را لمس کنند.

8- عدم تبعيض در موضوع: فعالان حقوق بشر بايد در همه جا بدون تبعيض نسبت به هر مورد نقض حقوق بشر حساسيت نشان دهند نه آنكه گزينشي عمل كنند. حقوق بشر تبعيض‌بردار نيست. بمبگذار و سياسي و کلاهبردار و ... هر يك واجد حقوقي هستند.

9- مشوب‌سازي دولتي: مشکل ديگر در تلقي و در نتيجه تقابل دولتي است. فضايي به وجود مي‌آيد که دفاع شما از حقوق متهم به جاسوسي، دفاع از جاسوس تلقي مي‌شود و دفاع از حقوق بمبگذار دفاع از تروريسم.

پرسيده مي‌شود، چرا از متهمان قتل و مالي و ... دفاع مي‌کنيد، اما با اين منطق دفاع از آنها هم دفاع از دزد و کلاهبردار تلقي خواهد شد در نتيجه همه بايد ساکت باشند تا حقوق متهم نقض شود. اين دفاع، دفاع از اتهام نيست، بلكه دفاع از حقوقي است كه آنان دارا هستند. همانگونه كه وکيل حتي براي جاسوس بايد امكان دفاع حقوقي داشته باشد. بايد ميان حقوق افراد و جرم آنان تفكيك قائل شد. به‌طور مثال، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران صراحت دارد، هتك حرمت و حيثيت فردي كه به حكم قانون محكوم و زنداني مي‌شود، ممنوع است و نقض‌كننده مستوجب مجازات است. لذا فردي كه به موجب قانون محكوم و زنداني شده ممكن است قاتل، دزد يا بمبگذار باشد. پس حقوق آنان را برطبق قوانين نبايد ناديده نگيريم.

توطئه‌چيني ایران براي جلوگيري از توسعه و پیشرفت جمهوري آذربايجان تورک شمالی

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:40:54 GMT

افزايش قيمت جهاني نفت و افزايش درآمدهاي نفتي دولت جمهوری آذربایجان شمالی باعث شده است كه ایران به دنبال توطئه‌چيني براي جلوگيري از توسعه و پیشرفت جمهوري آذربايجان شمالی باشد، به ويژه اينكه افزايش درآمدهاي نفتي دولت باكو باعث افزايش بودجه فرهنگی، ملی و نظامی و... آذربایجان شمالی شده و اين موضوع منطبق بر خواسته‌هاي ایران و ارمنستان منطقه در نيست.از زمان ایجاد شرکتهای برادران نوبل در آذربایجان شمالی که در اشغال روسها بود تا به امروز سرمایه گذاری همچنان ادامه دارد. البته روشن است که امروزه جمهوری آذربایجان تورک شمالی دیگر تحت اشغال روسها نبوده بلکه استقلال خود را بدست آورده است. و تمامی در آمدهای نفتی و غیره صرف فعالیت ها در جهت توسعه و پیشرفت آذربایجان تورک شمالی می باشد.

نكته مهم اين است كه افزايش صادرات نفت باكو و فعال شدن خط لوله باكوـ تفلیس- جيهان ـ كه تأثيري در زندگي مردم آذربایجان تورک شمالي داشته و مطبوعات خارجی و داخلی، خبر از توسعه روز افزون آذربایجان تورک شمالی می دهند. اكنون كشمكش ميان خمینیسم ایران و آمريكا و اسزاییل و رقابتی که شرکتهای خارجی در آذربایجان شمالی دارند باعث حذف رژیم آخوندی ایران شده است.

در سال 1873 (1252شمسی ) رابرت نوبل يهودي برادر آلفرد نوبل، مخترع معروف ديناميت، به قصد خريدن چوپ براي ساختن قنداق تفنگ به باكو که در اشغال روسها بود سفر كرد. شركت‌هاي نوبل و روچيلد يهودي جزو اولين استخراج‌كنندگان نفت در سواحل باكو در اشغال روسها بودند.روسها هم مانند ایران آخوندی امروزی که اراضی تورک آذربایجان جنوبی را در اختیار دارد علاوه بر جلوگيري از سرمايه‌گذاري دلارهاي نفتي در راه توسعه اراضی آذربایجان شمالی، ارزشهاي ملی – هویتی و تورکی را تضعيف می کرد

رژیم ایران که هميشه كوشيده است ثروتهای زیر زمینی و... ملت تورک آذربایجان و نفت عرب الاحواز وبلوچستان ... را به يغما ببرد و مبلغ ناچيزي هم كه به خاطر اين غارت ارائه نمیدهد، بلکه دست به سرکوب و آسیمیلاسیون فرهنگی ملی تورکها و ملل دیگر هم می زند. زیرا ایران شامل کویرهای خشک و خالی لوت و شهرهای اصفهان و شیراز و ... می باشد. اگر نفت عربهای الاحواز و ثروتهای تورک های آذربایجان و ملل تحت غارت ایران نباشد ایران رو به فقر و نابودی خواهد رفت. همزمان با در آمد میلیا ردی نفت و غارت ملل، از یک سو دولت تهران این پول ها را برای دوام حکومت دیکتاتوری خود به ترور وتروریست ها در منطقه از جمله تروریست های حزب (الله) خمینسیم لبنان، اشغالگری ارمنستان، فلسطین، عراق، افغانستان و تاجیکستان ...خرج می کند. از سوم دیگر این پولها برای دوام خمینیسم در اختیار روسیه و چین فرار می گیرد. به عنوان نمونه برگزاری جشن تولد برای پوتین در ایران و ... درمقابل مردم ایران در فقر و فلاکت به سر می برند و دختران جوان و زنانی از شیراز و اصفهان و ... برای پر کردن شکم خودشان و خانواده شان در مراكز ابتذال و فحشا در کشور های خلیج عربی به خود فروشی مشغول هستند.

در حال حاضر ترکیه و آمريكا و كشورهاي غربي در آذربایجان شمالی شرکتهای خود را افزایش می دهند. چنين روابط تجاری و اقتصادی را در تمام کشور ها می توان دید. و این روابط تجاری مثل روابط تجاری ایران -چین و ایران - روسیه وایران و ... مراحل معمولی را طی می کند. دكتر آرنولد هربرگر، استاد دانشگاه شيكاگوي آمريكا مي‌گويد: ورود ارز خارجي به بازارهاي داخلي جمهوری آذربایجان تورک شمالي باعث مي‌شود قدرت خريد ارز خارجي در اين كشور به طور سرسام‌آوري تضعيف شود.

بطور کلی سهم ایران آخوندی نه تنها از این تجارت و اقتصاد در حد صفر بلکه رفته رفته ملت آذربایجان تورک جنوبی نیز خواهان ملحق شدن به آذربایجان تورک شمالی خود می باشند. آذربایجان شمالی نیاز به توسعه و پیشرفت دارد علیرغم توطئه‌چيني براي جلوگيري از توسعه و پیشرفت از طرف رِژیم تحریم شده ایران آخوندی. با این همه رژیم آخوندی با بهانه ها و هذیاناتی از جمله "استعمار در آذربایجان شمالی " و " اسراییل در آذربایجان شمالی" ویا " سهم آمریکا ییها از دلار های نفتی آذربایجان شمالی" و ... به دنبال آلوده کردن آب با ایده بیمار خمینیسم و توطئه‌چيني براي جلوگيري از توسعه و پیشرفت جمهوري آذربايجان شمالی هست. در حالی که رژیم آخوندی و تروریست ایران با این گفته ها در تضاد می باشند. چنانکه رییس مجلس رژیم آخوندی حدادعادل درباره بحث تبادل انرژی میان دو کشور در دیدار مقامات جمهوری آذربایجان شمالی گفت: "هر دو کشور صاحب نفت هستند و ما مشترکات زیادی در زمینه نفت داریم ...
در زمینه همکاری در زمینه پتروشیمی هم اعلام آمادگی کرده ایم که این همکاری شامل سرمایه گذاری و تجارت مشترک در امر پتروشیمی است." ( هموطن سلام , شنبه 3 آذر1385 ). واقعيت اين است كه اگر چنين پيشنهادي از روي صداقت مطرح شده باشد، اين سئوال مطرح است كه چرا تعدادي از جاسوسان و مخربان ایده بیمار خمینیسم در باكو دستگیر شدند.

بعصی از تحلیل گران و اقتصاد دانان پیشرفت جمهوری آذربایجان شمالی را بسیار مثبت و تاثیر این پیشرفت را در افزایش ارزشهای ملی-هویتی و استقلال آذربایجان جنوبی از کشوری بنام ایران را مثبت ارزیابی می کنند.(بر همین اساس بود که ملت تورک آذربایجان جنوبی در قیام سال 1384خود با شعار های، هارای هاری من تورکم و باکی- تبریز- آنکارا، فارسلار هارا بیز هارا، و... ضربه بزرگی به خمینسم پوچ و آریا- فارس گرایی زد).

بايد گفت يكي از دلايل گسترش ایده بيمار خمینیسم در جمهوری آذربایجان شمالی گسترش روابط آذربایجان تورک شمالی با ترکیه و کشورهای خارجی در زمینه نفت بدون ایران آخوندی است.

واقعيت اين است كه ایران تلاش دارد به بهانه دشمنی با آمریکا و اسراییل به جلوگيري از روابط خوب ترکیه آمریکا و اسراییل و دیگر کشورها در آذربایجان شمالی شود. ایران می خواهد آذربایجان تورک شمالی را در راستاي اهداف پلید خود و خمینیسم، مورد بهره‌برداري قرار داده، مانع به كارگيري درآمدهاي نفتي در آباداني اين كشور بشود.

لغات مظلوم ترکی در فارسی و محققان بی‌صلاحیت/سید حیدر بیات

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 12:34:30 GMT

دو سال پیش دانشجویان دانشگاه قم از بنده دعوت کرده‌ بودند که در مورد فرهنگ و فولکلور آذربایجان سخنرانی کنم. به اقتضای مقام، در سخن گفتن از فولکور ترکی و تاثیر پذیری شیخ اجل سعدی شیرازی از فولکلور ترکی و آوردن نمونه‌هایی از دیوان لغات الترک و گلستان سعدی و تطبیق آن دو متن، کار به جاهای باریکی کشید و اگر دانشجویان ترک و کرد متفقا همرایی و همراهی نمی‌کردند احتمالا کتک مفصلی از جانب دانشجویان فارسی زبان میخوردم. چیزی که دانشجویان فارس را ناراحت کرده بود، انتقاد از فرهنگ‌نویسان معاصر و در راس آنها مرحوم دکتر معین بود. به نظر ما امثال دکتر معین صلاحیت فرهنگ‌نویسی ندارند، چرا که زبان فارسی چنان با ترکی به هم آمیخته است که هیچ ترکی ندانی حق نوشتن فرهنگ فارسی را ندارد. ناگفته پیداست که فرهنگ‌هایی در حد فرهنگ معین باید نیاز یک دانشجو را در زمینه‌ کتابهای متعارف ادبی و تاریخی برآرد. اما مع الاسف اینگونه نیست. اینروزها که تاریخ عالم آرای عباسی را ورق میزدم دوباره به یاد آن حرف و حدیث‌ها افتادم و اینبار با اعتماد بیشتری حرف خود را تکرار می‌کنم. تاریخ عالم آرای عباسی یکی از امهات کتب تاریخی دوره صفویه است و چه بسا خواننده عادی نیز از خواندن آن لذت ببرد. لیکن بحث اینجاست که با کمک کدام فرهنگ فارسی میتوان به سراغ مطالعه این متن رفت؟
بی‌تعارف کسی که آشنایی متوسط بلکه بالاتر از متوسط با ادبیات ترکی نداشته باشد نمی‌تواند این کتاب را به صورت کامل بفهمد و استفاده لازم را ببرد. لغت‌های ترکی بسیاری از قبیل سنور (سینیر: مرز)، سوباشی (سرلشگر) و… در این کتاب وجود دارند که بدون وجود یک فرهنگ کامل یا آشنایی بالاتر از متوسط با زبان ترکی نمی‌توان معنای آنها را فهمید.
ممکن است برخی‌ این کتاب را استثنا بدانند که لغات ترکی زیادی در آن راه یافته است، اما در واقع این کتاب استثنا نیست و کتبی از این قبیل در میان کتابهای فارسی به وفور یافت می‌شود. حال غیر از لغات ترکی در متون فارسی، اشعار ترکی نیز در میان این کتب یافت می‌شوند که معمولا و مع الاسف بدون تصحیح در میان متن تصحیح شده فارسی رها میشوند. آقای سید جلیل ساغروانیان از نویسندگان و مصححین آستان قدس رضوی در یکی از کنگره‌ها به بنده گفت: «در یکی از کتابها چند بیت ترکی بود که ما معنایش را نمی‌دانستیم و از ترکهای قوچان پرسیدیم آنها نیز ندانستند.» سوال اینجاست که این حضرات برای تصحیح متون فارسی از فارسهای کوچه و بازار مشهد کمک می‌گیرند یا از اساتیدی که سالها در این زمینه تحصیل کرده‌اند؟
از یکی از حافظ پژوهان برجسته شیراز که دوست گرانمایه و صدیقی نیز هست در مورد خوان یغما که در شعر حافظ به کار رفته سوال کردم نتوانست توضیح وافی ارائه دهد و وقتی توضیح کاشغری در مورد این یغما را به ایشان خواندم بسیار خوشحال شد.
آقای نجیب مایل هروی یکی از مصححان برجسته متون فارسی، در مقدمه کتاب مذکْر احباب که یک تذکره ترکی و فارسی است می‌نویسد: «ابیات ترکی مضبوط در مذکر احباب توسط کاتبان فارسی زبان تذکره مورد بحث، بدرستی شناخته نبوده و بسیار مغشوش و مخدوش کتابت شده است….نگارنده نیز که ترکی نمی‌داند، فقط صورت مضبوط در نسخه‌ها را به طور دقیق در متن نقل کرده و از درستی و نادرستی پاره‌ای از ضبط‌ها به علت ندانستن ترکی عاجز بوده است» (مذکْر احباب، ص سی هشت، متن و پاورقی)

اما آقای مایل هروی در جلد کتاب نوشته‌اند: مقدمه، تصحیح و تعلیقات: نجیب مایل هروی.
که در واقع باید اینگونه نوشته‌ می‌شد: مقدمه، تصحیح بخش فارسی کتاب و تعلیقات بر بخش فارسی کتاب: نجیب مایل هروی.

در همین کتاب مذکر احباب علاوه بر اشعار ترکی که باید صدها بیت باشد کلمات ترکی نیز در میان نثر فارسی آمده است که معنای آنها در لغتنامه پایان کتاب و همچنین در فرهنگ معین نیامده است و یا بعضا به صورت غلط معنا شده است. مثلا وا‍ژه گوگلتاش یا کوکلتاش (:کؤنولداش) که کرارا در این تذکره استعمال شده است، از سوی آقای مایل هروی معنا نشده است، محمد معین نیز در فرهنگ خود این واژه را ترکی- مغولی!!! دانسته و آنرا برادر رضاعی معنا کرده است. عجبا! محققی که از درک معنای درست یک کلمه عاجز است تبار کلمه را به درستی بازشناخته و آن را ترکی- مغولی اعلام می‌کند. معنای اصلی این کلمه هم‌دل است و هیچ ربطی به زبان مغولی ندارد.
باری شاید تقصیری متوجه آقای مایل هروی نباشد، مگر در آستان قدس فقط مایل هروی با متون فارسی مخلوط به ترکی سرکار دارد؟ چرا باید آستانی بدان نام و نشان بلند، یک ترکی‌دان نداشته باشد؟ اگرچه آقای هروی نیز به جای اعتذار از ترکی ندانی خویش به عنوان یک محقق که با متون فارسی – ترکی سرکار دارد با جسارت تمام در همانجا طعنه ای نثار علیشیر نوایی و ترکان میکند.
به هر حال این بحث که آیا اشخاص ترکی ندان صلاحیت تصحیح متون فارسی و همچنین صلاحیت نوشتن لغتنامه و فرهنگ به زبان فارسی را دارند؟ بحثی بسیار جدی است. آقای محمد عباسی که گویا خود فارسی زبان و شیفته زبان فارسی هم هست در پاورقی نخستین صفحه متن برهان قاطع به نقل از بلوشه و دیگران می‌نویسد: «مطابق احصاء دقیق محققین در حدود بیست هزار لغت ترکی در زبان فارسی موجود است (رجوع فرمایید به مقدمه جامع التواریخ رشیدی، چاپ کانرمر پاریس، و ایضا جامع التواریخ بلوشه پاریس)» (برهان قاطع ص ۸۱) و همو به نقل فرهنگ نظام می‌نویسند:
«آمیزش فارسی با ترکی در همان اوایل اسلام شده نه در اثر سلطنت مغول، زیرا در آثار اولیه ادبیات فارسی نیز الفاظ ترکی است، حتی میتوان گفت آمیزش ترکی و فارسی قبل از اسلام واقع شده. / فرهنگ نظام، جلد دوم مقدمه یط- ک/» (همان)

چند سال پیش که اتاق ادبیات ترکی در قم دچار تطاول خزان و زمستان نشده بود، یکی از دوستان شاعر به نام احمد عبدی لغات ترکی در فرهنگ معین را فیش برداری کرد که تقریبا به هشتصد لغت بالغ میشد و معین به ترکی یا مغولی!!! بودن آنها اشاره کرده بود، اما این مقدار لغت در مقایسه با لغاتی که در متون فارسی آمده است و همچنین با بیست هزار لغتی که بلوشه و دیگران نوشته‌اند بسیار ناچیز است و به ضرس قاطع میتوان گفت که احتیاجات یک خواننده عادی را حتی برطرف نمی‌کند تا چه برسد به یک محقق و مصحح. در واقع نتیجه‌ی لغتنامه‌ای چون فرهنگ معین، مصححی مثل آقای مایل هروی و امثال اوست.
اینجا تنها بحث فرهنگ و لغتنامه و اینها نیست بلکه باید خود حضرات فارسی پژوهان، برای فهمیدن متون فارسی حتما یک مرکز زبان ترکی دایر کنند تا با کمک آن مرکز و آموزش در آن بتوانند متون کلاسیک فارسی را بفهمند و به سرنوشت دکتر محمد معین و مایل هروی و… دچار نشوند و گرنه هماره باب ریشخند بر خود را مفتوح نگاه داشته‌اند.
اما رسمی شدن زبان ترکی به عنوان یکی از حقوق حقه نزدیک به چهل ملیون ترک ایرانی مقوله‌ای دیگر است که در اینجا وارد آن نمی‌شویم.

مقاله ای در نقد سریال شهریار

sozumuz1 — Mon, 31 Dec 2007 04:47:18 GMT

همان طوری که مشاهده می فرمایید تصویر زیر اسکن مقاله ای است که در روزنامه ی پیام آذربایجان و در انتقاد از سریال فاشیستی شهریار نوشته شده است .

برای مشاهده کامل متن تصویر اسکن شده را کپی کنید و ببینید.